Şema Terapi Nedir?

Şema terapi, kişinin çocukluk ve ergenlik döneminden itibaren gelişen temel duygusal ihtiyaçlarını, ilişki örüntülerini ve tekrarlayan başa çıkma biçimlerini birlikte ele alan bütüncül bir psikoterapi yaklaşımıdır.

Yaklaşım; bilişsel davranışçı terapi, bağlanma kuramı, duygu odaklı çalışmalar, yaşantısal teknikler ve psikodinamik bakıştan yararlanır. Amaç yalnızca düşünceleri tartışmak değil, kişinin tekrar eden yaşam örüntülerini fark edip daha sağlıklı yanıtlar geliştirmesine yardımcı olmaktır.

Şema, kişinin kendisi, diğer insanlar ve dünya hakkında geliştirdiği kalıcı anlam çerçevesidir. Şemalar çoğu zaman erken ilişkilerdeki deneyimler, karşılanmayan ihtiyaçlar veya tekrar eden zorlayıcı yaşantılarla güçlenir.

Şema terapide özellikle kişinin yetişkin yaşamında ilişkilerini, duygularını, seçimlerini ve kendilik algısını zorlayan erken dönem uyumsuz şemalar üzerinde çalışılır.

Şema modları, kişinin belirli bir anda içine geçtiği duygu, düşünce ve davranış durumlarını anlatır. Örneğin incinmiş çocuk modu, kopuk korungan mod, cezalandırıcı ebeveyn modu veya sağlıklı yetişkin modu gibi durumlar terapide ele alınabilir.

Mod çalışması, kişinin otomatik tepkilerini anlamasına ve daha esnek, koruyucu ve gerçekçi yanıtlar geliştirmesine yardımcı olur.

Şema terapide önce kişinin tekrarlayan zorlanma alanları, temel ihtiyaçları, şemaları ve başa çıkma biçimleri değerlendirilir. Ardından bu örüntülerin günlük yaşamda nasıl tetiklendiği birlikte izlenir.

Süreçte konuşma, imgeleme, sandalye çalışmaları, ilişki örüntülerini fark etme, duygu düzenleme ve yeni davranış denemeleri birlikte kullanılabilir. Uygulama biçimi kişinin ihtiyacına, yaşına, başvuru nedenine ve terapistin yetkinlik alanına göre değişir.

Şema terapi hakkında daha hedefli bilgi almak için aşağıdaki sayfalara geçebilirsiniz.